A Discourse Analysis of Democracy in the Proceedings of the 21st to 24th Terms of the Iranian National Consultative Assembly (1963–1979): A Laclau and Mouffe Approach

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD Candidate in History, University of Isfahan, Iran

2 Professor, Department of History, University of Isfahan, Iran

3 Associate Professor, Department of History, University of Isfahan, Iran

10.22034/jiiph.2026.70502.2615

Abstract

The period 1963–1979 witnessed discursive antagonisms between democratic and authoritarian discourses in the parliamentary arena. The present study examines the hegemonic dynamics of democratic discourse in the proceedings of the 21st to 24th terms of the National Consultative Assembly. Its main objective is to investigate discursive antagonisms and the ways in which democracy was articulated in parliamentary proceedings. The study addresses three research questions: 1. How was the concept of democracy articulated in these proceedings? 2. What forms did discursive antagonisms take? 3. How did representatives use democratic discourse to resist the regime’s hegemony? The methodology is based on Laclau and Mouffe’s discourse analysis theory and involves two stages of sampling: random and purposive sampling. The primary source of data was the CD containing the Proceedings of the National Consultative Assembly. The findings show that representatives articulated the concept of democracy, in order of frequency, around three main axes: “oversight/accountability/transparency,” “national sovereignty/ equality/ freed­om,” and “the constitution/ parliamentary authority.” Moreover, democratic discourse followed an oscillatory pattern, declining from the 21st to the 23rd terms before experiencing a relative revival in the 24th term. This pattern reflects the expansion of the regime’s authoritarianism after 1963 and its retreat after 1978, partly as a result of international pressures. This study demonstrates that parliamentary proceedings, even under conditions of regime hegemony and despite existing limitations, provided an arena for the representation of democratic discourse.

Keywords

References

  1. الف) منابع فارسی

    کتاب‌ها

    1. آبراهامیان، یرواند (1397). ایران بین دو انقلاب، ترجمۀ احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی.
    2. سفری، محمدعلی (1399). قلم و سیاست، ج 3، تهران: نامک.
    3. شجیعی، زهرا (13۴۴). نمایندگان مجلس شورای ملی در بیست و یک دورۀ قانونگذاری، تهران: موسسۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
    4. فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان، جمعی از مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
    5. فوران، جان (1398). مقاومت شکننده، ترجمه: احمد تدین، تهران: رسا.
    6. کاتوزیان، همایون (1399). اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه: محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.
    7. لاکلائو، ارنستو، و موفه، شانتال (1۴00). هژمونی و استراتژی سوسیالیستی، ترجمه: محمد رضائی، تهران: ثالث.

    مقاله‌ها

    1. احمدزاده، محمدامیر (1392). جایگاه مجلس شورای ملی در ساختار سیاسی حکومت پهلوی دوم، اسناد بهارستان. (2)، ۴9-31.
    2. حاجی‌ناصری، سعید و محمدی مصیری، علی (1۴01). پارادوکس سامان سیاسی و دموکراسی سیاسی در دوره دوم پهلوی، پژوهشنامه انقلاب اسلامی. 12(۴۴)، 8۴-۶1.

    Doi: 10.22084/rjir.2022.26176.3486

    1. ملایی توانی، علیرضا (1397). از دموکراسی به تئوکراسی: علل و فرایندهای داخلی چرخش گفتمان سیاسی از دموکراسی‌خواهی به حکومت دینی، تاریخ ایران. 11(2)، 197-171.

    Dor: 20.1001.1.20087357.1397.11.2.7.0

    1. ملایی توانی، علیرضا، (139۴). تحلیل گفتمان متن مذاکرات مجلس دربارۀ ترور شاه در سال 13۴۴، تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری. 2۵(1۵)، 1۶۶-1۴1.

    Doi: 10.22051/hph.2016.2410

    1. نبوی، عبدالامیر، و رادفر، فیروزه (1393). تحلیل گفتمانی تأثیر فرهنگ سیاسی بر روابط خارجی ایران در دوره پهلوی دوم (۱۳۴۲-۱۳۵۷)، دانش سیاسی. 10(1)، 1۵۴-13۵.

    Doi: 10.30497/pk.2014.1700

    1. نورائی، مرتضی، و کاظمی، ظریفه (1۴0۴). تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (13۴2-13۴۶ش./19۶3-19۶7م.)، تاریخ‌نامه ایران بعد از اسلام، 1۶ (۴۴)، 220-191.

    Doi: 10.22034/jiiph.2025.68013.2587

    1. یحیایی، احمد (1390). تحلیل گفتمان چیست؟، تحقیقات روابط عمومی. 10(۶0)، ۶۴-۵8.

    اسناد

    1. مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، نشست‌های ادوار 21 تا 2۴.

    ب) منابع انگلیسی

    Books

    1. Cotta, M., & Best, H. (2007). Democratic Representation in Europe, Diversity, Change, and Convergence. Oxford University Press.
    2. Raymond, W. (1976). keywords: A Vocabulary of Culture and Society. Oxford University Press.
Journal of Iranian Islamic Period History
Volume 17, Issue 47
June 2026
Pages 27-60

Files

History

  • Receive Date: 02 December 2025
  • Revise Date: 11 August 2026
  • Accept Date: 01 September 2026

Share

How to cite

Statistics