Interior Decoration and Furnishings of Homes and Their Role in Reflecting Social Distinctions in Qajar Iran

Document Type : Research Paper

Author

Associate Professor, Department of History, Islamic Azad University of Shushtar,

10.22034/jiiph.2025.67974.2586

Abstract

Interior decoration and ornaments of houses in Iran during the Qajar era were of significant interest to many Iranians, who sought to reflect their social differences through these elements. This research, employing a descriptive-analytical method and utilizing historical sources and texts while applying Bourdieu's theory of social distinction, aims to provide relevant answers to the following questions: What role did the interior decoration and ornaments of houses in Iran during the Qajar era play in reflecting the differences between social classes? What was the attitude of the nobility towards this issue? How did the lower classes or the masses perceive the interior decoration of houses? The hypothesis of this research is that while the upper classes and the nobility sought to demonstrate their individuality, taste, or appreciation of art and beauty in the decoration and interior design of their houses, the lower and deprived classes focused on meeting their basic and primary needs. The findings indicate that the upper classes, in the matter of interior decoration, were primarily concerned with showing their individuality and distinction, thus placing great importance on luxury, aesthetics, and decorative elements inside their homes. In contrast, the lower classes viewed interior decoration as a matter of necessity, prioritizing cheapness, simplicity, and durability over luxury or aesthetic concerns.

Keywords

Main Subjects

References

  • کتاب­ها

    • استاک، ادوارد (۱۳۹۹)، شش ماه در ایران، ترجمۀ شهلا طهماسبی، تهران ققنوس.
    • اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان (۱۳۸۹)، روزنامۀ خاطرات اعتماد­السلطنه، مقدمه و فهارس از ایرج افشار، تهران: امیرکبیر.
    • امرایی، مهدی (۱۳۹۱)، اُرُسی، پنجره­های رو به نور، تهران: سمت.
    • انه، کلود (۱۳۶۸)، اوراق ایرانی: خاطرات سفر کلود انه در آغاز مشروطیت، ترجمۀ ایرج پروشانی، تهران: معین.
    • انه، کلود (۱۳۷۰)، گل­های سرخ اصفهان: سفرنامه کلود انه، ترجمۀ فضل­الله جلوه، تهران: نشر روایت.
    • اوبن، اوژن (۱۳۹۱)، ایران امروز، ترجمه و حواشی و توضیحات از علی‌اصغر سعیدی، تهران: علمی.
    • اورسل، ارنست (۱۳۵۳)، سفرنامۀ اورسل، ترجمۀعلی­اصغر سعیدی، بی­جا: بی­نا.
    • اولیویه، جی. بی (۱۳۷۱)، سفرنامۀ اولیویه، ترجمۀ محمدطاهرمیرزا، تصحیح و حواشی از غلامرضا ورهرام، تهران: اطلاعات.
    • المانی، هانری رنه د (۱۳۷۸)، از خراسان تا بختیاری، ترجمۀ غلامرضا سمیعی، ج۲، تهران: طاوس.
    • براون، ادوارد (۱۳۸۴)، یک سال در میان ایرانیان، ترجمۀ مانی صالحی علامه، تهران: اختران.
    • بروگش، هینریش (۱۳۷۴)، در سرزمین آفتاب، ترجمۀ محمد جلیلوند، تهران: نشر مرکز.
    • بروگش، هینریش (۱۳۶۸)، سفری به دربار سلطان صاحبقران، ترجمۀ مهندس کردبچه، چاپ دوم، تهران: اطلاعات.
    • بل، گرترود (۱۳۶۳)، تصویرهائی از ایران، ترجمۀ بزرگمهر ریاحی، تهران: خوارزمی.
    • بن­تان، اگوست (۱۳۵۴)، سفرنامه اگوست بن­تان، ترجمۀ منصوره نظام­مافی اتحادیه، تهران: سپهر.
    • بنجامین، س.ج.و. (1363)، ایران و ایرانیان، ترجمۀ محمدحسین کردبچه، تهران: جاویدان.
    • بوردیو، پی­یر (۱۳۹۰)، تمایز (نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی)، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: ثالث.
    • بون­ویتز، پاتریس (۱۳۹۰)، درس­هایی از جامعه­شناسی پی­یر بوردیو، ترجمۀ جهانگیر جهانگیری و حسن پورسفیر، تهران: اگه.
    • پولاک، یاکوب ادوارد (۱۳۶۸)، سفرنامۀ پولاک، ترجمۀ کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی.
    • تانکوانی، ژی. ام. (۱۳۸۳)، نامه­هایی دربارۀ ایران و ترکیۀ آسیا، ترجمۀ ع. ا. سعیدی، تهران: چشمه.
    • جکسن، آبراهام والنتاین ویلیامز (۱۳۸۳)، سفرنامۀ جکسن (ایران در گذشته و حال)، ترجمۀ منوچهر امیری و فریدون بدره­ای، تهران: علمی و فرهنگی.
    • جنکینز، ریچارد (۱۳۸۵)، پی­یر بوردیو، ترجمۀ لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نی.
    • دروویل، گاسپار (1387)، سفرنامۀ دروویل، ترجمۀ جواد محیی، تهران: گوتنبرگ.
    • دیولافوا، ژن (۱۳۷۸)، سفرنامۀ مادام دیولافوا، ترجمۀ فره­وشی (مترجم همایون سابق)، تهران: قصه­پرداز.
    • رایس، کلارا کولیور (1383)، زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آنان، ترجمۀ اسدالله آزاد، تهران: کتابدار.
    • روششوار، کنت ژولین دو (۱۳۷۸)، خاطرات سفر ایران، ترجمۀ مهران توکلی، تهران: نی.
    • شیل، لیدی (۱۳۶۲)، خاطرات لیدی شیل، ترجمۀ حسین ابوترابیان، تهران: نو.
    • عضدالدوله، احمدمیرزا (1355)، تاریخ عضدی، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران: بابک.
    • عین­السلطنه، قهرمان­میرزا (۱۳۷۶)، روزنامۀ خاطرات عین­السلطنه، به­کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، ج۱ و ۲، تهران: اساطیر.
    • فلاندن، اوژن (۱۳۵۶)، سفرنامۀ اوژن فلاندن به ایران، ترجمۀ حسین نورصادقی، تهران: کتابفروشی اشراقی.
    • فوربز لیث، فرانسیس (۱۳۶۶)، کیش­مات: خاطرات مباشر انگلیسی سردار اکرم، ترجمۀ حسین ابوترابیان، تهران: اطلاعات.
    • فوروکاوا، نوبویوشی (۱۳۸۴)، سفرنامۀ فوروکاوا، ترجمۀ هاشم رجب­زاده و کینیجی­ئه­اورا، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
    • فووریه، ژوآنس (۱۳۸۹)، سه سال در دربار ایران، ترجمۀ عباس اقبال آشتیانی، تهران: دنیای کتاب.
    • کارلاسرنا، پارمه (۱۳۶۳)، مردم و دیدنی­های ایران، ترجمۀ غلامرضا سمیعی، تهران: نو.
    • کتیرایی، محمود (۱۳۷۸)، از خشت تا خشت، تهران: ثالث.
    • کدیور، پریسا (۱۴۰۰)، جامعه­نگاری عهد قاجار: تاریخ اجتماعی و زندگی روزمرۀ مردم در دوران قاجار، تهران: ققنوس.
    • کرزن، جورج ناتانیل (۱۳۸۰)، ایران و قضیۀ ایران، ترجمۀ غلامعلی وحید مازندرانی، ج۱، تهران: علمی و فرهنگی.
    • کوتز بوئه، موریس فون دو (۱۳۶۵)، مسافرت به ایران، ترجمۀ محمود هدایت، تهران: جاویدان.
    • گرنفل، مایکل (۱۳۸۹)، مفاهیم کلیدی پیر بوردیو، ترجمۀ محمدمهدی لبیبی، تهران: افکار.
    • گوبینو، ژوزف آرتور دو (۱۳۸۳)، سه سال در آسیا: سفرنامۀ کنت دو گوبینو، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: قطره.
    • ماساهارو، یوشیدا (۱۳۷۳)، سفرنامۀ یوشیدا ماساهارو، ترجمۀ هاشم رجب‌زاده، تهران: آستان قدس رضوی.
    • مزلو، آبراهام اچ. (۱۳۷۵)، انگیزش و شخصیت، ترجمۀ احمد رضوانی، مشهد: موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.
    • مستوفی، عبدالله (۱۳۸۴)، زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دورۀ قاجاریه، ج۱، تهران: زوار.
    • معیرالممالک، دوستعلی خان (1390)، رجال عصر ناصری، تهران: تاریخ ایران.
    • ویشارد، جان (۱۳۶۳)، بیست سال در ایران، ترجمۀ علی پیرنیا، تهران: نوین.
    • ویلز، چارلز جیمز (۱۳۶۸)، ایران در یک قرن پیش، ترجمۀ غلامحسین قراگوزلو، تهران: اقبال.
    • ویلس، چارلز جیمز (۱۳۶۳)، تاریخ اجتماعی ایران در عهد قاجاریه، ترجمۀ سید عبدالله، به کوشش جمشید دودانگه و مهرداد نیکنام، تهران: زرین.
    • هاردینگ، سر آرتور (۱۳۷۰)، خاطرات سیاسی سر آرتور هاردینگ، ترجمۀ جواد شیخ­الاسلامی، تهران: کیهان.
    • هولستر، ارنست (۱۳۵۵)، ایران در یکصد و سیزده سال پیش، تهران: وزارت فرهنگ و هنر.

    مقالات

    • پوربختیار، غفار (۱۴۰۱)، پوشاک و نقش آن در انعکاس تمایزات اجتماعی در ایران عصر قاجار براساس نظریه تمایز بوردیو، جامعه­شناسی تاریخی، 14 (1)، ۱۱۵-۱۴۴.
    • پوربختیار، غفار (۱۳۹۹)، قلیان و قلیان­کشی و نقش آن در تمایزات اجتماعی ایران عصر ناصرالدین­شاه قاجار، تاریخ اسلام و ایران، 30 (47)، ۶۱-۸۵.
    • ذاکرزاده، امیرحسین و قربانی­نیا، انسیه (۱۴۰۱)، تزئینات خانه­های دورۀ قاجاریه و تأثیر آن در ایجاد حس مکان (نمونه موردی: خانه­های مشیرالدوله، مؤتمن­الاطباء و اعلم­السلطنه)، مطالعات میان‌فرهنگی، ۱۷(۵۲)، ۱۲۷-۱۵۴.
    • کریمیان، حسن و احمدی، عباسعلی (۱۳۹۶)، گونه­شناسی تزئینات منازل روستایی اصفهان در عصر قاجار، نگره، 12(41)، ۶۷-۸۰.
    • مساحی خوراسگانی، مریم؛ عباسی هرفته، محسن و قضاوی، مریم (۱۳۹۵)، مقدمه­ای بر نظام چینش اثاث و اسباب زندگی در خانه­های سنتی ایران، چیدمان، ۴ (۱۳)، ۳۲-۴۱.
    • مولانایی، صلاح­الدین و سلیمانی، محسن (۱۴۰۱)، تزئینات و عناصر الحاقی به معماری اسلامی دورۀ قاجار، مطالعات میان‌رشته­ای معماری ایران، ۱(۱)، ۸۹-۱۰۰.
    • مؤمنی، کورش؛ عطاریان، کورش و قدردان قراملکی، رضا (۱۳۹۴)، بررسی تزئینات خانه­های قاجاری شهر قم (مطالعه موردی: خانه شاکری قم)، نگارینه هنر اسلامی، 2 (۸-۷)، ۱۲۸-۱۴۴.

     

Journal of Iranian Islamic Period History
Volume 16, Issue 45
January 2026
Pages 27-60

Files

History

  • Receive Date: 02 August 2025
  • Revise Date: 05 October 2025
  • Accept Date: 20 October 2025

Share

How to cite

Statistics