دانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220Historical process of formation of ilkhanid government and Iran circuit Hülegü Khanفرایند تاریخی تشکیل حکومت ایلخانی و ایرانمداری هلاکو خان1233683FAفریدونالهیاریJournal Article20150105Abstract
After achieving great victories in Iran and Mesopotamia and subordinating Asia Minor and Armenia, Hülegü created a Dynastic rule in the conquered lands, which were formal followers of the central Mughal court at the beginning and Gradually gained full political independence. The establishment of the Ilkhanid government and ruling on Iran, after the fall of the Abbasids, is highly considered from the perspective of Iran's political identity evolution process. However, the quality of the establishment of Ilkhanid governmentis an issue that needs to be reconsidered and reviewed once more. Many historical studies have investigated the establishment of Ilkhanid government based on evidence from Iranian historiography of Mongol era with the focus on Hülegü Khan’s mission in the West with the permission and cooperation of the central Mughal court. However, some researchers have questioned this view. The present article entitled "Historical process of formation of Ilkhanid government" descriptively and analytically investigates the historical process in which Hülegü Khan in the stature of a son of a Khan and a conqueror became the ruler, claimed sovereignty and was introduced as a mythical and legendary king in the Iranian historiographic texts. After the introductory part, this article investigates the issue under study considering Iran’s situation on the threshold of Hülegü Khan’s campaign, his aims while on an expedition to the West, the reflection of Hülegü’s aims for expedition to the West in Iranian historiography, Mango Qaan ‘s death and its consequences in Iran, Ein Goliath’s defeat and Hülegü’s reign in the ancient kingdom of Iran , the termination of Mogol’s invincibility and the Iran-oriented attitudes of Hülegü.چکیده <br />هلاکو پس از پیروزیهای بزرگ در ایران و بین النهرین و تابع ساختن آسیای صغیر و ارمنستان حکومتی دودمانی در سرزمینهای مفتوحه پدید آورد که درآغاز تابع صوری دربار مرکزی مغول بود و بتدریج به استقلال کامل سیاسی دست یافت. تاسیس حکومت ایلخانی و فرمانروایی آن بر ایران، پس از سقوط عباسیان از منظر فرایند تکامل هویت سیاسی ایران بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. با این حال چگونگی تاسیس حکومت ایلخانان موضوعی است که نیازمند بررسی و بازبینی دوباره است. در بسیاری پژوهشهای تاریخی عمدتا تاسیس حکومت ایلخانان را بر پایه روایت تاریخنگاری ایرانی دوره مغول در چارچوب ماموریت هلاکو خان به سوی غرب و با اجازه و هماهنگی دربار مرکزی مغول بیان کردهاند، اما برخی پژوهشگران نیز با دیده ابهام و پرسش به این نظر پرداختهاند. از این روی این مقاله با عنوان «فرایند تاریخی تشکیل حکومت ایلخانی» با چنین رویکردی به روش توصیفی و تحلیلی به بررسی فرایندی تاریخی میپردازد که در آن هلاکو خان در قامت خانزادهای جهانگشای به فرمانروایی با دعوی جهانداری تبدیل شد و در متون تاریخنگاری ایرانی در سیمای پادشاهان اسطورهای و باستانی ایران معرفی شد. <br />بدینسان این مقاله پس از مقدمه به بررسی موضوع در چارچوب اوضاع ایران در آستانه لشکرکشی هلاکو خان، اهداف لشکرکشی هلاکو به سوی غرب، بازتاب اهداف جهاندارانه ماموریت هلاکو به سوی غرب در تاریخنگاری ایرانی، مرگ منگو قاآن و پیامدهای آن در ایران، شکست عین جالوت و فرمانروایی هلاکو بر قلمرو باستانی ایران و پایان شکست ناپذیری مغولان و نگرش ایرانمداری هلاکو میپردازد.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3683_2ca6853b9d0c27ce7589b9db2c19b19d.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220The impact of intellectual and ideological foundations of Sheikh Zahed Guilani on Safavid Sufi based on dervish Ibn Bazzaz Tavakoli’s reportsتاثیر مبانی فکری و عقیدتی شیخ زاهد گیلانی بر طریقت صفویه از منظر گزارش های درویش ابن بزاز توکلی25453684FAعباسپناهیJournal Article20141231Abstract
One of the influential Sufi attitudes was Zahdyh Path which formed before the Safavid Dynasty in Iran. This path had an undeniable impact on the intellectual foundations of the Safavid Sufi The most important report concerning the life and character of Sheikh Zahed and his relations with Sheikh Safi is Savah Al-Safa written by Ibn Bazaz. Due to his close relations and dependence on Safavid Dynasty, the author of this book while describing the greatness and generosities of Sheikh Safi, has unwittingly introduced Zahdyh Path and investigated its social, political and even economical affairs. While the resources in Safavid era especially Savah Al-Safa written by Ibn Bazaz attempts to highlight the thoughts and intellectual bases of Sheikh Safi, a closer look at Ibn Bazaz’s writings reveals the undeniable impact of Zahdyh intellectual bases on Sheikh Safi. Regarding the relations between Sheikh Safi and Sheikh Zahed Gilani, although Dervish Ibn Bazaz emphasizes on the disciple and master relationship between these two people, a closer investigation reveals that Sheikh Safi has consciously elected Sheikh Zahed as his disciple to attain his own objectives. The present article aims at analyzing the influence of Zahdyh Path on Sheikh Safi, based on Ibn Bazaz’s reports.چکیده <br />یکی از نگرشهای صوفیانه و تاثیرگذاری که پیش از صفویه در ایران پا گرفت، طریقت زاهدیه بود که تاثیری انکارناپذیر بر مبانی فکری طریقت صفویه گذاشت. مهمترین گزارشی که حول محور زندگی و شخصیت شیخ زاهد و مناسبات او با شیخ صفی وجود دارد، کتاب صفوه الصفای ابن بزاز است. مولف این اثر به جهت وابستگی به خاندان صفوی ذیل شرح کرامات شیخ صفی ناخواسته به معرفی و عملکرد سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی طریقت زاهدیه میپردازد. با این که مآخذ عصر صفوی به ویژه مولف صفوه الصفا- ابن بزاز- سعی در پر رنگ نمودن تفکر و مبانی فکری شیخ صفی دارند، اما با نگاهی دقیق و استنباطهای موشکافانه از نوشتههای ابن بزاز میتوان از تاثیر بیچون و چرای مبانی فکری زاهدیه بر شیخ صفی پرده برداشت. از سوی دیگر در مورد روابط شیخ صفی با شیخ زاهد گیلانی میتوان گفت هرچند درویش ابن بزاز بر روابط مریدی و مرادی این دو صوفی تاکید دارد، اما با نگاه دقیق به روابط آنها میتوان به این نتیجه رسید که شیخ صفی تا اندازه زیادی برای به نتیجه رسیدن اهداف شخصی خویش آگاهانه مریدی شیخ زاهد را برای خود برگزید. <br />مقاله حاضر تلاش دارد تا با تکیه بر گزارشهای ابن بزاز به تحلیل تاثیرپذیری شیخ صفی از طریقت زاهدیه بپردازد.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3684_158995d30fce9c7bebc7f1ca1a520b17.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220The Professional function of photo in the first Pahlavi era
(Photography as a means for authenticating
and identifying offenders)کارکرد تخصصی عکس در دوره پهلوی اول (عکاسی به مثابه ابزاری برای احراز هویت و شناسایی مجرمین)47703685FAداریوشرحمانیانمریمثقفیJournal Article20150105Abstract
Since the arrival of the camera to Iran during the Mohammad Shah time and especially Nasery era, photography acted as a royal profession serving Qajar Kings. In Constitutional era, the court’s monopoly of the photography industry was broken down and photography was introduced to the public Based on the numerous evidence, photography began its universality and popularity two or three decades before the Revolution; however, the Constitutional Revolution created a great forward leap in this process.In spite of the universality of photography in Iran, up to the early fourteenth century Hegira photography was not implemented professionally and it was mainly used for taking memento photos. During the first Pahlavi era, with the compulsion of attaching photos to the offenders’ identity card, as well as passports, birth certificates, and academic certificates, personnel portrait which was a new type in photography industry became popular in the culture of Iranian society.
This paper attempts to survey documents and historical books in order to find answer to the question this question that since when, the photography in Iran was used to authenticate and identify offenders. As the findings of this study indicate photography found popularity and universality in the late thirteenth century during the Ahmad Shah era and the presence of Swedish officers in the police department and Gendarmerie. In fact, its popularity continued during the early fourteenth century and the first Pahlavi era. During the first Pahlavi era, obtaining official and identification documents especially identity card and military service documents became compulsory which consequently led to the popularity of personnel portrait in Iranچکیده <br />از زمان ورود دوربین به ایران در دوره محمدشاه و به خصوص در عصر ناصری، عکاسی به صورت فنی شاهانه در خدمت سلاطین قاجاری قرار گرفت تا این که در دوره مشروطه، صنعت عکاسی از انحصار دربار خارج گردید و به میان مردم رفت، البته شواهد متعدد حاکی از آن هستند که روند عمومی شدن عکاسی از دوره پیشامشروطه آغاز شده بود اما انقلاب مشروطه در این روند جهش بزرگی ایجاد نمود. به رغم عمومی شدن عکاسی، تا اوایل قرن چهاردهم شمسی، عکاسی کاربرد تخصصی نداشت و بیشترین حجم تصاویر به عکسهای یادگاری اختصاص داشت تا اینکه با اجباری شدن الصاق عکس به برگههای احراز هویت مجرمین، گذرنامه، شناسنامه و مدارک تحصیلی در دوره پهلوی اول، پرتره پرسنلی که گونه جدیدی در صنعت عکاسی به شمار میآمد، جای خود را در فرهنگ جامعه ایرانی باز نمود. <br />این نوشتار تلاش میکند تا با بررسی اسناد و مدارک و کتب تاریخی، به این پرسش پاسخ گوید که از چه زمانی عکاسی در ایران، کارکردی ویژه در احراز و تشخیص هویت پیدا نمود؟ یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عمومیت یافتن عکسهای پرسنلی، در اواخر قرن سیزدهم، در دوره احمدشاه و در زمان حضور سوئدیها در نظمیه و ژاندارمری ایران صورت پذیرفت و در اوایل قرن چهاردهم و دوره پهلوی اول ادامه یافت زیرا در دوره پهلوی اول، اخذ مدارک رسمی و اسناد هویتی و به ویژه دریافت شناسنامه و مدارک نظام وظیفه، اجباری گردید که در نهایت موجب رواج عکس پرسنلی در ایران شد.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3685_711cc476e3d52eb05e47202762a19e16.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220A critical study of the existing theories regarding the establishment of the Safavid Sovereigntyنقد وبررسی نظریه های موجود درباره تشکیل حاکمیت صفوی711063686FAعلیسالاری شادیJournal Article20140923 Abstract
How and why dynasties are established and also what their structure and nature are like are among the most significantly discussed issues in historical thinking and reviews. Explaining the process of the establishment of the governments due to different influential factors and intervowenness of various elements needs serious and thorough attention and investigation. The reason and the process of the establishment of the Safavid Dynasty is not an exception.
Some researchers relying on one or several factors have tried to bestow essence or in other words to create essence for the Safavid Rulership. Therefore, they have complicated the issue by ignoring some facts. Hence, some different and sometimes opposing ideas have been proposed about the how, the why and the characteristics of the Safavid dynasty. This study tries to present a kind of classification based on these theories. It also aims at comparing, contrasting and criticizing the existing views while considering the existing realities in the Safavid dynasty. The findings of this study reveal that none of the mentioned theories accord with the historical realities leading to the establishment of the Safavid dynasty.چکیده <br />چرایی و چگونگی تشکیل حکومتها و همچنین ماهیت و ساختار آنها از مباحث پر اهمیت در تفکر تاریخی و تاریخ نگری است. توضیح و تبیین فرایند تشکیل حکومتها بخاطر مؤلفههای تأثیر گذار متعدد و در هم تنیدگی زمینههای مختلف، مستلزم ژرف نگریهای خاص و تعمق در تمام زمینههای مربوطه است. چرایی تشکیل حاکمیت صفویان و روند آن نیز خارج از این قاعده نیست. اما تعدادی ازمحققان با اتکاء به یک یا چند عامل در صدد ماهیت بخشی و یا به تعبیر بهتر ماهیت تراشی برای حاکمیت صفویان برآمدهاند. از طرفی با نادیده انگاشتن و غفلت از واقعیات متعدد دیگر به ابهام و پیچیدگی موضوع افزودهاند. این باعث ارائه نظرات مختلف و حتی متضادی در باره چرایی، روند و ماهیت و مشخصات این حاکمیت شده است. این نوشته در صدد است تا با ارائه نوعی تقسیمبندی بر اساس محتوای این نظریات، آنها را به بحث و مقایسه گذارد و در حد امکان به بررسی، نقد و مطابقت آن دیدگاهها با واقعیات ملموس در حکومت صفویان بپردازد. نتیجه این بررسی حاکی از آن است که هیچ یک از نظرات مذکور با واقعیات تاریخی شکلگیری و روند حاکمیت صفوی مطابقت ندارد.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3686_b8c33ff0742ea8e4f88bb2d01cb72ef9.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220Analysis of activities and approaches of Brotherhood Society in Boushehr area based on documentsتحلیلی بر فعالیتها و رویکردهای انجمن اخوت در منطقه بوشهر با تکیه بر اسناد1071293687FAمحمد رضاعلمفاطمهحاجیانیJournal Article20141007Abstract
Brotherhood society is among several societies and associations which formed in Naseri era in Iran. It was among the very first civil movements and reflected the social awakening movement in different layers of Iran society Brotherhood society as one of the first civil organizations in Qajar period, started its official activities in the year 1317 (A.H).This society was organized by Zahir Al- Doleh, first in Tehran and after that, in other areas. Brotherhood society was looking for an opportunity to pave the ground for dynamism and changes in all social, political and intellectual arenas. Boushehr and its counties, were among the areas in which brotherhood society was active as a social organization. This article tries to shed more light on the approach of Brotherhood society in the mentioned area. By relying on documents, which play an important role in describing the local and regional history, the present work attempts to clarify that Brotherhood Society was formed as an organization and tried to establish governmental financial and administrative organizations through creating and strengthening the educational system. It tried to decrease or eradicate the Khans’ power. It also challenged the traditional social and political system dominating Iran society Qajar period. Brotherhood society attempted to create changes in the long-lasting cultural, economical, social and political structures of this era.چکیده <br />انجمن اخوت، از انجمنها و نهادهای متعددی است، که در ایران عهد ناصری شکل گرفت و از نخستین جلوههای تحرک مدنی و بازتاب آغاز جریان بیداری اجتماعی در لایههای مختلف جامعه ایران بود. انجمن اخوت به عنوان یکی از اولین نهادهای مدنی دوره قاجار، فعالیت رسمی خود را از سال 1317ق، آغاز کرد. این انجمن بوسیله ظهیرالدوله قاجار، نخست در تهران و سپس در دیگر مناطق ساماندهی شد. انجمن اخوت به دنبال ایجاد فضایی بود تا زمینه را برای پویایی و دگرگونی در تمام عرصههای فکری، سیاسی و اجتماعی، هموار سازد. بوشهر و شهرهای آن، از جمله مناطقی بود که انجمن اخوت به عنوان یک نهاد مدنی در آن فعالیت داشت. در پژوهش حاضر سعی بر تبیین این مسئله است که انجمن اخوت چه رویکردی در این منطقه داشته است؟ این نوشتار با تکیه بر اسناد که نقش پر رنگی در روشن ساختن تاریخ محلی و منطقهایی دارند، مشخص میسازد که انجمن اخوت به عنوان یک نهاد شکل گرفته در منطقه بوشهر کوشیده است تا از طریق ایجاد و تقویت نظام آموزشی، تلاش برای برپایی نهادهای اداری و مالی دولتی و کاهش یا حذف قدرت خوانین، نظام سنتی سیاسیاجتماعی حاکم بر جامعه ایران دوره قاجار را به چالش کشیده و سعی در ایجاد تحول در ساختار دیرپای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این دوره داشته است.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3687_4687fa89eb7d7414d2da72c3ece93d46.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220The influence of English doctors on the political relations between Iran and England during the Qajar Eraتاثیر پزشکان انگلیسی بر مناسبات سیاسی ایران و انگلیس در عصر قاجار(1210-1313ه.ق)1311573689FAسیمینفصیحینسرینجعفریJournal Article20150204Abstract
Due to its strategic location and its proximity to India, Iran was faced with the growing influence and domination of Colonial powers especially Britain during the Qajar era. Protecting India against threats by other European countries including Russia and France was extremely vital for Britain and this had a significant impact on Iran and Britain’s political relations. One of the methods of the British to establish and advance their political agenda was to send professional doctors to Iran. The main objective of this research is to highlight the influence of British doctors either as private physicians of the king (Shah) and the nobility or as a part of military, political and religious missions, on Iran and Britain’s political relations.
This research makes use of the descriptive-analytical method, and focuses on the British doctors' diaries, travel journals and political reports to show that British physicians gained a prominent position in the royal household and also in the society due to their medical expertise. This in turn empowered them to influence the political relationship between Iran and Britain and to advance the political interest of their government by sending reports and news, attracting the attention of influential Iranian political figures, and influencing the endorsement of treaties and contracts.چکیده <br />ایران در عصر قاجار به دلیل موقعیت استراتژیکی و نزدیکی به هند در معرض نفوذ کشورهای استعماری به ویژه انگلستان قرار گرفت. حفاظت از هند در برابر تهدیدات دیگر کشورهای اروپایی از جمله روسیه و فرانسه برای انگلستان امری حیاتی بود و این خود بر مناسبات سیاسی ایران و انگلیس تاثیر بسزایی داشت. یکی از راهکارهای انگلیس برای تحقق منافع سیاسی خویش، اعزام پزشکانی متبحر به ایران بود. دغدغه اصلی این مقاله نشان دادن تاثیری است که این پزشکان انگلیسی از جمله طبیبان مخصوص شاه و طبقات اشراف، پزشکان عضو هیاتهای سیاسی و نظامی برمناسبات سیاسی ایران و انگلیس بر جای نهادند. این پژوهش با روشی توصیفی- تحلیلی و با اتکا بر خاطرات شخصی پزشکان، سفرنامهها و گزارشات سیاسی و سایر منابع مرتبط نشان داده است که پزشکان انگلیسی به دلیل تخصص پزشکی خود جایگاه برجستهای در دربار، حرمسرا و در جامعه یافتند و ازاین طریق توانستند علاوه بر نقشی که در بهبود وضعیت پزشکی ایران ایفا میکنند نفوذ خود را در مناسبات سیاسی ایران و انگلیس نیز اعمال کنند و با ارسال گزارشات و اخبار، جلب نظر متنفذین سیاسی ایران و نفوذ در انعقاد برخی از قراردادها منافع سیاسی دولت متبوع خویش را پیش ببرند.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3689_23f556e1ce75f4c4a034bd9ab8697e44.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220A historical study on the Men’ clothing in the Ilkhanids era (1256-1335 AH)بررسی تاریخی پوشاک مردانه در دورهی ایلخانان (654-736 ه.ق)1591823688FAابوالحسنفیاض انوشآرزوکروبیJournal Article20150110Abstract
Ilkhanid era has been one of the most influential era in Iranian history and has considerably impacted social life of Iranians. One of these changes is traceable in clothing. The purpose of this study is to investigate the men's clothing, their shape and design, their components, and styles in the Ilkhanid era. One of the most important method in gathering the necessary data for this article has been the investigation of the handwork arts and some paintings of historical books of that era. It seems that these images display considerable details about the style of the clothing in that era. Other important references are historical books, travel accounts, and some literary books of the Ilkhanid era. Provides the researchers with valuable information concerning the clothing of this era. The methodology of this study is based on Microhistory, and the materials are collected using libraries approach. The main question is that how the men’s clothing has been in the Ilkhanid era?چکیده <br />دوران حکمرانی ایلخانان مغول از اثرگذارترین دورهها در تاریخ ایران بوده است که به طور قابل توجهی حیات اجتماعی ایرانیان را دستخوش تغییراتی ساخت. یکی از نمونههای این تغییرات، در موضوع پوشاک قابل ردیابی و مطالعه است. هدف این مقاله بررسی پوشاک مردانه، شکل و طرح البسه و انواع و اجزاء آن در دورهی ایلخانان میباشد. مشاهدهی آثار هنری و نگارگریهای کتب تاریخی آن دوره مهمترین شیوه در بررسیهای این مقاله بوده است. چنین به نظر میرسد که این نگارهها جزئیات قابل توجهی در رابطه با پوشاک آن دوره را به نمایش میگذارند. از دیگر منابع مهم در این تحقیق استفاده از کتب تاریخی، سفرنامهها و برخی کتابهای ادبی دورهی ایلخانان بوده که مطالب ارزشمندی در خصوص پوشاک این دوره بدست میدهد. روش پژوهش مبتنی بر تاریخ خرد (Microhistory) است و مطالب حاضر به شیوهی کتابخانهای گردآوری شده است. سوال اصلی این است که پوشاک مردان در دورهی ایلخانان چگونه بوده است؟https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3688_9dd9530f0d5da16e46e217315d6626c6.pdfدانشگاه تبریزفصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام2251757X5920150220An investigation of the ups and downs of Shiite jurisprudence after Sheikh Tousiبررسی عوامل فراز و فرود فقه شیعه پس از شیخ طوسی و مطالعه شرایط تأثیرگذار بر رشد دوباره آن1832033690FAعلیرضاکریمیمنوچهرصمدی وندJournal Article20150130Abstract
Jurisprudence periods and revolution in jurisprudence methods is in direct relationship with socio- religious conditions of Shiite communities. In fact, it can be considered as reflecting element of a historical era characteristics, while it can also be considered as influencing factor in forming next era elements. This changes do not just involve jurisprudence branches and expression of religious commandments, rather it involves deduction methods and Jurists’ role in expressing religious commandments. Two important eras of Shiite jurisprudence were simultaneous with Ilkhanid and Teymuri governorship era. First era is recession and imitation era of Shiite jurisprudence, continuing till mid seventeenth century. After that, one of longest eras of Shiite principles and jurisprudence started and Shiite jurisprudence experienced an era of development and mobility once more.In this era, with the advent of grand Shiite scholars, jurisprudence underwent crucial and important changes. In this article the researchers have tried to investigate the factors leading to Shiite jurisprudence recession after Sheikh Tousi as well as the influential conditions leading to its re-growth after Mogul era considering Shiite jurisprudence evolution from Ilkhani till late Teymuri era. However, before that the authors investigated the precious deeds and attempts of some noble figures such as Sheikh Tousi, Sheikh Mofid and Seyyed Morteza by having a glance on the era before Ilkhanid dynasty. Moreover, investigation of the obstacles, opportunities and challenges facing scholars in Mogul era constitutes another part of the article An investigation of Shiite jurisprudence evolution and its vicissitude conditions during the two mentioned eras is the final conclusion of this article.چکیده <br />ادوار فقه و تحول در روش فقاهت شیعه رابطهی مستقیمی با اوضاع اجتماعی ـ مذهبی جوامع شیعی دارد؛ به طوری که میتوان آن را منعکس کنندهی خصوصیات یک عصر تاریخی و در عین حال مؤثّر در شکلگیری عناصر عصر بعد دانست. این تحوّلات فقط تفریع فقه و بیان احکام را دربر نمیگیرد، بلکه شامل روش استنباط و نقش فقها در کاربرد احکام نیز میگردد. دو دوره مهم از ادوار فقه شیعی، مقارن با دوران حکومت ایلخانی و تیموری است؛ دورهی نخست، دورهی تقلید و رکود فقه است که تا نیمهی قرن هفتم ادامه دارد و پس از آن یکی از طولانیترین ادوار فقه و اصول شیعه آغاز میشود و مجددا، فقه شیعی، دورهای از شکوفایی و پویایی را تجربه میکند. در این دوره با ظهور دانشمندان بزرگ شیعی، فقه دچار تحولات اساسی و مهمی میشود. در این مقاله سعی شده است با نگاهی به سیر تحوّل فقه شیعه از دوره ایلخانی تا اواخر تیموری؛ عوامل رکود فقه شیعه پس از شیخ طوسی و شرایط تأثیرگذار بر رشد دوباره آن در دوره پس از مغول بررسی شود. لیکن پیش از آن با نگاهی مختصر به دوره قبل از ایلخانی به کارنامه و تلاشهای شخصیتهای برجستهای نظیر شیخ طوسی، شیخ مفید و سید مرتضی اشاره شده است. همچنین موانع پیشِروی علمای عصر مغول و فرصتها و چالشهای آن عصر، بخش دیگری از این مقاله را تشکیل میدهد. بررسی سیر تحوّل فقه شیعه و شرایط پر فراز و نشیب آن طی دو دورهی مذکور، نتیجهی پایانی این نوشته است.https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3690_0380a9c5236fc4d74480d5d4d204310d.pdf