دانشگاه تبریز فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام 2251757X 10 18 2019 03 21 Fazlullah Roozbahan Khonji and components of legitimacy maker in the Aq Qoyunlu's government فضل الله روزبهان خنجی و مؤلفه‌های مشروعیت‌‌ساز در حکومت آق‌قویونلوها 155 179 8903 10.22034/jiiph.2019.8903 FA مهدی فیضی سخا هیئت علمی/ دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی Journal Article 2017 03 07 Disruptions of Iranian Society ,So widespread, after the fallen of the Abbasid caliphat, and This society was finally degenerate, Hence, from the begnning some Iranian intellectuals and elites, sought to eliminate these abnormalities and attempted to do in various ways, In the meantime, Fazlullah Roozbahan Khonji, that One of the thinkers in Aq Qoyunlu periode, that Knowing this Situation, and using various tricks for inculcating a Shariah government, has explained, Established Aq Qoyunlu, based on the notion Mojadade Maae, In fact, Khonji, in pursuit of this goal, and by using other elements, such as persuasiveness, interpretation, and symbols of Iranshahrit,s thought, such as Divine wrongs, justice, and wisdom, introduce the legitimacy of the Aq Qoyunlu, Hence, these elements have been used in the Alam Araye Amini. Of course, this approach, of Khonji, during his visit to the Uzbek court, as the theorist of the advocate of this government, was reflect in the works, as Solouk Al molouk and Mehman Nameye Bukhara. نابسامانی‌های بوجود آمده در جامعه ایرانی، در بازه زمانی دو‌سه قرن پس از برافتادن خلافت عباسی، چنان گسترده شده بود که، این جامعه را، به نهایت انحطاط خود رسانید، از این روی، برخی از اندیشمندان و نخبگان ایرانی از همان ابتدا، درصدد رفع و دفع این ناهنجاری‌ها برآمده و به روش‌های مختلف، در این زمینه تلاشهایی را، انجام دادند، در این میان، فضل‌الله روزبهان خنجی، ازجمله اندیشمندانی است که در دوره حکومت سلطان یعقوب آق‌قویونلو، با آگاهی از این اوضاع و با هدف تلقین حکومتی تشریعی، تلاش‌های بی‌شائبه‌ای را انجام داده و با بهره‌گیری از ترفندهای مختلف، ظهور حکومت آق‌قویونلو را، برپایه انگاره موعود محورِ مجددمائه، تبیین نموده است، درواقع، خنجی در راستای این هدف، و با استفاده از مؤلفه‌هایی دیگر، نظیر مشیت‌گرایی، تأویل‌گرایی و نمادهایی از اندیشه ایرانشهری مانند، فرهمندی، عدالت‌محوری و خردمندی، درصدد برآمده است تا، حکومت آق‌قویونلو را، حکومتی مشروع معرفی نماید، از این روی، در موارد متعدد، این مؤلفه‌ها را، در <em>عالم‌آرای امینی</em>، به کار گرفته است، البته این رویکرد خنجی، در دیگر آثار وی، نظیر <em>سلوک‌الملوک</em> و <em>مهمان‌نامه بخارا</em>، که به هنگام حضور وی در دربار خوانین ازبک، تألیف شده است نیز، خودنمایی می‌کند. https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_8903_d99fbf9e08a4f1bc21bf2e138ccff578.pdf