دانشگاه تبریز فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام 2251757X 5 8 2014 03 21 A review of the historical narrations aboutthe Mongol invasions based on Ibn Khaldun’sconsistency method بازخوانی و نقد روایات ایلغار مغول بر اساس روش مطابقت ابن خلدون 57 76 3171 FA محسن بهشتی سرشت محمد بختیاری سمیه انصاری Journal Article 2014 08 27 Abstract <br />There is no doubt that Mongols came, killed, burned, and destroyed; but believe of murder and looting expressed by some historians and researchers is not easy. In some traditions, killing several million people by Mongols and the complete destruction of the cities of Khorasan and Transoxiana was reported and concluded that these cities will have not their population boom for thousands of years. This article examined and evaluated Traditions properly raised about the figures relating to the murder and plunder the Mongol invasion by using historical sources before and after the Mongol invasion and Ibn Khaldun’s  consistent Method. In this framework, the accuracy of the facts narrated by the natural, social and other sources was measured and what the real issues and the human intellect does not match, false reports, exaggerated and unacceptable introduced. The results show Mongols killed and looted carried severe, only in some cities of Khorasan and Transoxiana that  resist and did not desobey or killed a member of a family of Genghis, But not to the extent that some historians have argued. In most cities that people surrender, murder and pillage were not widespread and cities maintain their previous system and state. Therefore, Khorasan, Transoxiana and other areas of Iran were not completely destroyed and the rate of murder and pillage mentioned by some historians and scholars was much lower. چکیده <br />در مورد اینکه «تاتارها آمدند و کشتند و سوختند و بردند و رفتند» هیچ شکی نیست. اما قبول میزان قتل و غارتی هم که از سوی برخی از مورخان و محققان بیان شده­ است، کار آسانی نیست. در برخی از این روایت­ها از کشتار چند میلیونی مردم ایران به دست مغولان و نابودی کامل شهرهای خراسان و ماوراء­النهر خبر داده­اند و چنین نتیجه گرفته­اند که این شهرها تا هزار سال دیگر، آن جمعیت و رونق سابق خود را به دست نمی­آورند. پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از منابع تاریخی قبل و بعد از حمله مغول و قانون مطابقت ابن خلدون، درستی روایات مطرح شده درباره آثار و پیامدهای حمله مغول به ایران را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد. در این چهارچوب، میزان درستی روایات با واقعیت­های طبیعی، اجتماعی و منابع دیگر سنجیده می­شود و آنچه با امور واقعی و عقل بشری مطابقت نداشته باشد، اخباری غیرواقعی، اغراق­آمیز و غیر قابل قبول معرفی می­شود. <br />نتیجه این تحقیق نشان می­دهد مغولان تنها در برخی از شهرهای خراسان و ماوراء­النهر که مقاومت کرده و قبول ایلی ننمودند، یا عضوی از خاندان چنگیز را به قتل رساندند، قتل و غارت شدیدتری انجام دادند، البته نه در حدی که برخی از مورخان ادعا کرده­اند، اما در اغلب شهرها که مردم تسلیم شدند، قتل و غارت گسترده­ای صورت نگرفت و شهرها همان وضعیت و سیستم قبلی خود را حفظ کردند. بنابراین، خراسان، ماوراء­النهر و دیگر مناطق ایران به کلی ویران نشد و میزان قتل و غارت خیلی کمتر از آن بود که برخی از مورخان و محققان از آن سخن گفته­اند.    https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_3171_a079ff051a43229744f5f1c01106636f.pdf