دانشگاه تبریز فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام 2251757X 11 25 2020 12 21 The Causes and Factors of Azod-Al-Dawla’s Approach to Zaheri Religion (338-338 AH) علل و عوامل رویکرد عضدالدوله به مذهب ظاهریه (338- 372 ق) 1 21 12602 10.22034/jiiph.2020.12602 FA محمد رضائی استادیاردانشگاه شهید مدنی آذربایجان Journal Article 2020 04 19 At the time of Azod al-Dawla (323-372 AD), Zaheri Religion was reached its growth and development. As a result, mufties and followers of the religion were assigned as the leader of many Divans (courts), especially the court of justice. However, there has not been an outstanding reflection of the government's intentions in this approach among the sources, several factors and components such as political, social, and religious issues have had impact on this approach. Characteristics of Zaheri Religion, particularly, minimalism and opposition to the principles of Hanafi jurisprudence as the official religion of the caliphate (government) and the majority of Sunnis, minimalism, the lack of spreading the religious law and secularism that are correspondent with the needs and religious policies of the state, are more influencing factors in this approach rather than the other religions of Sunnis. The present study is a descriptive-analytic one. It exploits library resources to study the causes of the government's approach to Zaheri religion. در دورۀ حکومت عضدالدوله (338-‌372 ق) مذهب ظاهری به اوج رشد و اعتلای خود رسید و فقهای این مذهب در رأس برخی دیوان‌ها به‌ویژه دیوان قضا قرار گرفتند. گسترش مذهب ظاهری معلول شرایط خاص این دورۀ تاریخی و اهداف سیاسی حکومت بوده است. نیات حکومت از این رویکرد بازتاب چندانی در منابع نیافته ولی عوامل و مؤلفه‌های چندی در قالب مسائل سیاسی، اجتماعی و مذهبی در این روند اثرگذار بوده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای در پی مطالعۀ علل توجه حکومت به مذهب ظاهری است. به نظر می‌رسد ویژگی‌های فقه ظاهری مانند کمینه‌گرایی، عدم گسترش قوانین شرعی، عرف‌گرایی و مخالفت ایشان با برخی مبادی فقه حنفی به‌عنوان مذهب رسمی دستگاه خلافت و اکثریت اهل سنت که با نیازها و سیاست مذهبی حکومت همخوانی بیشتری داشته، در این روند تأثیرگذار بوده است. مهم‌ترین دستاورد پژوهش حاضر شناخت علایق سیاسی حکام آل‌بویه در رویکرد مذهبی، با وجود رواداری است. https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_12602_d8f426ace7dcfa8dbd771781280c7098.pdf